طلا یکی از ارزشمندترین و ماندگارترین زیورآلاتی است که بسیاری از ما برای استفاده روزمره یا مناسبت‌های خاص خریداری می‌کنیم. اما ماندگاری طلا به این معنی نیست که به مراقبت نیاز ندارد. تماس مداوم با پوست، عرق، کرم، عطر، مواد شوینده و حتی برخورد طلا با سایر زیورآلات می‌تواند به مرور زمان باعث کدر شدن، ایجاد خط‌وخش یا آسیب به بخش‌های ظریف آن شود.
اگر می‌خواهید طلاهایتان برای مدت طولانی درخشش و زیبایی خود را حفظ کنند، لازم نیست سراغ روش‌های پیچیده بروید. چند عادت ساده در استفاده، تمیز کردن و نگهداری طلا می‌تواند تفاوت زیادی ایجاد کند.
در این مطلب با بهترین روش مراقبت از طلا، نحوه تمیز کردن طلا در خانه، روش صحیح نگهداری و کارهایی که نباید با طلا انجام دهید آشنا می‌شویم.
چرا مراقبت از طلا اهمیت دارد؟
طلای خالص فلزی بسیار پایدار است، اما بیشتر زیورآلاتی که استفاده می‌کنیم از طلای خالص ۲۴ عیار ساخته نشده‌اند و فلزات دیگری نیز در آلیاژ آن‌ها وجود دارد. علاوه بر این، نگین‌ها، قفل‌ها، زنجیرها و قسمت‌های ظریف طلا ممکن است در اثر استفاده نادرست آسیب ببینند.
گردوغبار، چربی پوست، باقی‌مانده صابون، کرم و مواد آرایشی نیز می‌توانند روی سطح طلا جمع شوند و باعث شوند طلا دیگر مانند روز اول براق به نظر نرسد.
بنابراین مراقبت از طلا فقط برای حفظ ظاهر آن نیست؛ بلکه می‌تواند به افزایش عمر زیورآلات و جلوگیری از آسیب‌های قابل پیشگیرینیز کمک کند.
بهترین روش برای مراقبت از طلا چیست؟
برای مراقبت روزمره از طلا چند نکته ساده را رعایت کنید:
- طلا را در معرض مواد شیمیایی قوی قرار ندهید.
- قبل از استفاده از عطر، کرم و اسپری مو اجازه دهید این محصولات کاملاً جذب یا خشک شوند.
- هنگام انجام کارهای سنگین یا فعالیت‌هایی که احتمال ضربه وجود دارد، طلا را کنار بگذارید.
- هر قطعه را جدا از سایر زیورآلات نگهداری کنید.
- طلا را به‌صورت دوره‌ای با روش ملایم تمیز کنید.
- اگر طلا دارای نگین یا بخش‌های ظریف است، هنگام تمیز کردن احتیاط بیشتری داشته باشید.
چگونه طلا را در خانه تمیز کنیم؟
یکی از ساده‌ترین روش‌ها برای تمیز کردن طلا در خانه استفاده از آب ولرم، مقدار کمی شوینده ملایم و یک برس بسیار نرم است. این روش برای از بین بردن چربی و آلودگی‌های معمول سطح طلا مناسب است.
مراحل تمیز کردن طلا در خانه
۱. یک ظرف تمیز آماده کنید.
مقداری آب ولرم داخل ظرف بریزید. آب نباید داغ یا جوش باشد.
۲. مقدار کمی شوینده ملایم اضافه کنید.
چند قطره مایع شوینده ملایم کافی است. نیازی به استفاده از مواد قوی یا پاک‌کننده‌های شیمیایی ندارید.
۳. طلا را برای مدت کوتاهی در محلول قرار دهید.
اجازه دهید آلودگی‌های سطحی نرم شوند.
۴. با یک برس بسیار نرم آن را تمیز کنید.
به‌آرامی قسمت‌های مختلف، به‌خصوص پشت انگشتر، محل اتصال زنجیر و اطراف نگین‌ها را تمیز کنید.
۵. با آب تمیز آبکشی کنید.
در هنگام شست‌وشو مراقب باشید طلا داخل سینک یا راه‌آب نیفتد.
۶. طلا را کاملاً خشک کنید.
با یک پارچه نرم و بدون پرز رطوبت را بگیرید و اجازه دهید قطعه کاملاً خشک شود.
نکته مهم: اگر نگین طلا شل شده، پایه نگین آسیب دیده یا قفل زنجیر و دستبند مشکل دارد، بهتر است قبل از تمیز کردن آن را به یک متخصص طلا و جواهر نشان دهید.
برای تمیز کردن طلا از چه موادی استفاده نکنیم؟
یکی از اشتباهات رایج، استفاده از روش‌های خانگی و مواد ساینده برای براق کردن طلاست. موادی مانند خمیردندان، مواد سفیدکننده، کلر و پاک‌کننده‌های قوی می‌توانند به آلیاژ طلا یا برخی نگین‌ها آسیب بزنند.
بنابراین بهتر است برای تمیز کردن طلا از موارد زیر استفاده نکنید: - خمیردندان
- سفیدکننده‌ها و وایتکس
- مواد شوینده قوی
- برس زبر
- پدهای ساینده
- آب بسیار داغ
- مواد شیمیایی نامشخص
- دستگاه‌های تمیزکننده اولتراسونیک بدون اطمینان از مناسب بودن آن برای قطعه
به‌خصوص اگر طلای شما دارای مروارید، اوپال، زمرد یا نگین‌های حساس است، روش تمیز کردن باید متناسب با نوع نگین انتخاب شود.
آیا عطر و کرم به طلا آسیب می‌زنند؟
بهتر است عطر، کرم، اسپری مو و محصولات آرایشی مستقیماً روی طلا و جواهرات قرار نگیرند.
قرار گرفتن مداوم زیورآلات در معرض این مواد می‌تواند باعث ایجاد لایه‌ای از چربی و مواد باقی‌مانده روی سطح آن‌ها شود و ظاهر طلا را کدر کند. همچنین بعضی مواد شیمیایی برای آلیاژها و روکش‌های خاص مناسب نیستند.
یک قانون ساده:
ابتدا عطر و کرم خود را استفاده کنید، اجازه دهید خشک شوند و سپس طلا را بپوشید.
آیا هنگام حمام باید طلا را دربیاوریم؟
برای طلای ساده و توپر، تماس کوتاه با آب به‌تنهایی معمولاً مشکل جدی ایجاد نمی‌کند؛ با این حال، برای حفظ ظاهر و کاهش تماس با صابون و مواد شوینده، بهتر است زیورآلات را قبل از حمام خارج کنید.
در مورد طلای آبکاری‌شده یا قطعات دارای نگین‌های حساس، احتیاط بیشتری لازم است.
اگر عادت دارید با طلا حمام کنید، باقی‌مانده صابون را بعد از آن به‌خوبی پاک و قطعه را خشک کنید.
آیا با طلا می‌توان به استخر رفت؟
بهتر است طلا را قبل از رفتن به استخر از خود جدا کنید.
کلر موجود در آب استخر و جکوزی می‌تواند برای آلیاژهای موجود در زیورآلات مناسب نباشد و تماس مداوم با مواد کلردار می‌تواند به مرور به فلز و برخی اجزای جواهر آسیب برساند.
بنابراین قبل از شنا، جکوزی یا استفاده از مواد شوینده حاوی کلر، طلا را در جای امن قرار دهید.
چگونه از طلا در برابر خط و خش محافظت کنیم؟
طلا با وجود ارزش و دوام بالا، می‌تواند در اثر تماس با سایر اشیا و زیورآلات دچار خط‌وخش شود. به همین دلیل بهتر است طلاها را به صورت جداگانه نگهداری کنید.
برای مثال:
- انگشترها را روی یکدیگر قرار ندهید.
- زنجیرها را جداگانه نگهداری کنید.
- دستبندها را در کنار زیورآلات زبر قرار ندهید.
- طلاهای ظریف را داخل کیسه یا محفظه نرم قرار دهید.
- برای زنجیرها قبل از نگهداری قفل را ببندید تا کمتر گره بخورند.
بهترین روش نگهداری طلا در خانه
یکی از مهم‌ترین بخش‌های مراقبت از طلا، محل و روش نگهداری آن است.
بهترین گزینه استفاده از جعبه جواهرات دارای قسمت‌های جداگانه یا کیسه‌های نرم مخصوص زیورآلات است.
محل نگهداری طلا بهتر است: - خشک باشد.
- رطوبت زیادی نداشته باشد.
- از مواد شیمیایی دور باشد.
- از ضربه و فشار محافظت شود.
- امکان تماس طلا با سایر زیورآلات را کاهش دهد.
حمام معمولاً محل مناسبی برای نگهداری طولانی‌مدت طلا نیست، چون رطوبت آن نسبتاً زیاد است.
هر چند وقت یک بار طلا را تمیز کنیم؟
دفعات تمیز کردن به میزان استفاده از طلا بستگی دارد.
اگر یک انگشتر یا دستبند را هر روز استفاده می‌کنید، بهتر است هر چند هفته یک‌بار آن را به‌صورت ملایم تمیز کنید. قطعاتی که کمتر استفاده می‌شوند، معمولاً به تمیزکاری کمتری نیاز دارند.
تمیزکاری بیش از حد یا استفاده از مواد ساینده لزوماً به معنی مراقبت بهتر نیست؛ تمیز کردن ملایم و منظم بهتر از تمیزکاری شدید و غیر اصولی است.
چگونه از طلای نگین‌دار مراقبت کنیم؟
طلای نگین‌دار به مراقبت بیشتری نیاز دارد، چون علاوه بر خود فلز باید از نگین و پایه آن نیز محافظت شود.
قبل از تمیز کردن، پایه نگین را بررسی کنید. اگر احساس می‌کنید نگین حرکت می‌کند یا پایه آن شل شده است، از تمیز کردن شدید خودداری کنید.
همچنین روش مناسب تمیز کردن به نوع نگین بستگی دارد. برای بعضی سنگ‌ها استفاده از مواد شیمیایی، حرارت یا دستگاه‌های اولتراسونیک مناسب نیست.
برای طلای سفید و رزگلد چه نکاتی را رعایت کنیم؟
همه طلاها دقیقاً به یک شکل نگهداری نمی‌شوند.
طلای زرد:
برای تمیزکاری معمول، آب ولرم و شوینده ملایم گزینه مناسبی است.
طلای سفید:
بعضی مدل‌های طلای سفید دارای روکش رودیوم هستند. این روکش ممکن است در اثر استفاده و اصطکاک به مرور فرسوده شود؛ بنابراین تمیزکاری ساینده می‌تواند عمر ظاهر آن را کاهش دهد.
رزگلد:
رنگ رزگلد از ترکیب آلیاژ آن به دست می‌آید و برای مراقبت روزمره می‌توان از روش‌های ملایم تمیزکاری استفاده کرد. از مواد شیمیایی قوی و ساینده‌ها دوری کنید.
چه زمانی باید طلا را به متخصص نشان دهیم؟
تمیز کردن خانگی برای آلودگی‌های معمول مناسب است، اما بعضی مشکلات بهتر است توسط متخصص بررسی شوند.
اگر موارد زیر را مشاهده کردید، مراجعه به طلافروش یا متخصص جواهرات انتخاب بهتری است: - شل شدن نگین
- آسیب دیدن پایه نگین
- ضعیف شدن قفل
- پاره یا بسیار نازک شدن زنجیر
- تغییر شکل انگشتر
- خط‌وخش‌های عمیق
- از بین رفتن روکش طلای سفید
- نیاز به پولیش یا تعمیر تخصصی
بازبینی دوره‌ای می‌تواند کمک کند مشکلات کوچک قبل از تبدیل شدن به آسیب جدی شناسایی شوند.
چک‌لیست سریع مراقبت از طلا
اگر بخواهیم تمام نکات این مقاله را خلاصه کنیم، برای مراقبت بهتر از طلا این موارد را به خاطر بسپارید:
انجام دهید:
✓ طلا را با روش ملایم تمیز کنید.
✓ از آب ولرم و شوینده ملایم استفاده کنید.
✓ طلاها را جداگانه نگهداری کنید.
✓ قبل از قرار دادن طلا در جعبه، آن را کاملاً خشک کنید.
✓ قفل زنجیر را هنگام نگهداری ببندید.
✓ به‌صورت دوره‌ای قفل‌ها و پایه نگین‌ها را بررسی کنید.
انجام ندهید:
✗ طلا را در معرض کلر و سفیدکننده قرار ندهید.
✗ از خمیردندان و مواد ساینده برای براق کردن طلا استفاده نکنید.
✗ طلاها را به‌صورت درهم داخل یک جعبه نریزید.
✗ طلا را برای مدت طولانی در محیط مرطوب نگهداری نکنید.
✗ با زیورآلات ظریف فعالیت‌های سنگین و پرخطر انجام ندهید.
جمع‌بندی؛ چطور طلاهایمان را همیشه زیبا نگه داریم؟
مراقبت از طلا کار پیچیده‌ای نیست.
مهم‌ترین نکته این است که از مواد شیمیایی قوی، ضربه، خط‌وخش و رطوبت غیرضروری دور نگه داشته شود و به‌صورت منظم با روش‌های ملایم تمیز شود.
اگر طلا را جداگانه و در محیطی خشک نگهداری کنید، هنگام استفاده از استخر و مواد شوینده آن را کنار بگذارید و برای تمیز کردن از روش‌های ساده و غیرساینده استفاده کنید، می‌توانید به حفظ زیبایی و دوام آن در طول زمان کمک کنید.
و مهم‌تر از همه، اگر طلای شما نگین‌دار، ظریف یا ارزشمند است، در صورت مشاهده هرگونه شل شدن نگین، خرابی قفل یا آسیب، به جای امتحان کردن روش‌های خانگی، آن را برای بررسی تخصصی به یک متخصص جواهرات بسپارید.